> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://blog.hizmetwiki.com/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# Kur’ân’ın Karakterleri: İstikamet ve Sapma - Prof. Dr. Mehmet Ateş
- URL: https://blog.hizmetwiki.com/kurann-karakterleri-istikamet-ve-sapma-prof-dr-mehmet-ates/
- Published: 2026-10-23T09:16:38.000Z
- Updated: 2026-10-23T09:16:38.000Z
- Description: İblis’in Hz. Âdem’e secde etmemesi, aslında Âdem özelinde Allah’a secde etmemesidir. Bunu yapmamasında ise prototip olarak A‘râf ve Haşir sûrelerinde geçen Bel‘am bin Bâûrâ ve Bersîsâ’yı görebiliriz.
- Author: Okur-Yazarlık Kulübü
- Tags: #Import 2026-10-10 18:23

İblis’in Hz. Âdem’e secde etmemesi, aslında Âdem özelinde Allah’a secde etmemesidir. Bunu yapmamasında ise prototip olarak A‘râf ve Haşir sûrelerinde geçen Bel‘am bin Bâûrâ ve Bersîsâ’yı görebiliriz.

Aynı zamanda Fâtiha sûresindeki, “Kendilerine gazap edilmiş olanların ve sapmışların yoluna değil.” âyetinin mealine de tam olarak onları oturtabiliriz.

Bel‘am bin Bâûrâ tipine prototip olarak baktığımızda, bir bilginin olduğunu ancak bu bilginin istikamete dönüşmediğini söyleriz. Bersîsâ tipinde ise bu istikameti kaybetmesiyle beraber insanın her şeyiyle tamamen ortada kalması söz konusudur.

Kur’ân-ı Kerîm’de kısalarla bize tanımlanmış Kur’ân karakterleri vardır. Bir yandan kendilerinden birçok ders aldığımız müspet karakterler, öte yandan ibret levhaları hükmünde olan menfi karakterler bulunur. Peygamberlerle beraber, doğrudan veya dolaylı olarak yaklaşık iki yüz karakter Kur’ân’ın içinde yer almaktadır. Bel‘am bin Bâûrâ ve Bersîsâ ise bu menfi karakterlerden yalnızca ikisidir.

Bu karakterlerinin meselelerini başkalaşma olarak anlatabiliriz. Kendilerine ilimler verilmiş ve yüksek velâyet mertebelerine erişmiş olmalarına rağmen, dünyaya takılıp kalmaları sonucunda ibretlik bir akıbete sürüklenmişlerdir. Kazanma kuşağında kaybedenlerden olmuşlardır.

Kur’ân-ı Kerîm’e baktığımızda güzel ve kötü karakterlerin kendi içlerinde birbirlerine çok benzediğini görüyoruz. Pozitif karakterlere baktığımızda peygamberleri ve onların mirasçılarını, varislerini görüyoruz. Hz. Ebû Bekir’i “Lâ tahzen” derken, Hz. Âişe’yi Nûr sûresinin ikinci sayfasında, sayfanın başında sıkıntı çekip sonunda feraha kavuşurken görüyoruz. Müddessir ve Müzzemmil sûrelerinde ise Hz. Hatice’yi, eşi Peygamber Efendimiz’in üzerini örterken görüyoruz.

Şehitler, Allah davası için vefat edenler anlamının dışında, Allah’ın davasına şahitlik edip hizmet eden kişiler anlamına da gelir. Dolayısıyla Allah davası için çalışan insanların da vefat ettiklerinde şehit olacaklarını ümit ediyoruz, inşallah. Sâlihler de dinini azami mertebede yaşayan salih ve saliha kadın ve erkeklere denilir. İşte bunlar nimet verilenlerdir.

Hocamız, mesleği olan tıp hekimliğinden bir örnekle yola çıkarak, küçük bir mikrobun büyük bir hastalığı başlatması gibi, bir derecelik sapmanın veya bir derecelik güzelleşme ve hayırhahlığın koskoca dünyaları kanatları içine alacak sonuçlara yol açabileceğini söylüyor.

Doktora gittiğimizde şifamız için yazılan bir reçete olduğu gibi, hocamız da bu konuda(sapmalar) bize reçetemizi veriyor.

İlki, “Ben de kayabilirim.” endişesidir. Emanet konusunda her zaman çok dikkatli olmak gerekir. Hocaefendi’nin, sahabenin “Ben kâfir olarak gitmekten korkuyorum.” sözünden bahsetmesi gibi...

İkincisi, kalbî, fikrî ve fiilî dua ile olacak.

Üçüncüsü ise beklentisiz olma, yani istiğna sanatı ve şahs-ı mânevî nöbetini beklentisizce birbirimize destek olarak tutmaktır. Tıpkı şu an bu kampta yaptığımız gibi; sohbet-i cananla başlamak, devam etmek ve bitirmek...

Prof. Dr. Mehmet Ateş hocamız sunumunu; Rabb’im hepimize Kur’ân’ın içinde gezerken bütün güzel insanlarla denk gelebilmeyi, ellerini öpebilmeyi; aynı şekilde o menfi karakterlerden, kirden ve pastan kaçarcasına Rabb’imize sığınıp “Eûzü billâhi mine’ş-şeytânirracîm.” demeyi nasip etsin diyerek bitiriyor, Âmin.